Zasoby przyrodnicze i dziedzictwa kulturowego


          Gmina Warlubie obfituje w szereg zasobów przyrodniczych, które z uwagi na ich znaczne walory przyrodniczo-krajobrazowe i często unikatowe typy środowiska objęte zostały różnymi formami ochrony. I tak, najbardziej wartościowe obiekty przyrodnicze objęte są na terenie gminy ochroną rezerwatową. W granicach gminy położone są dwa rezerwaty „Kuźnica” –rezerwat leśny i „Osiny” – rezerwat torfowiskowy.


          Zachodnia część gminy (patrz mapa walory środowiska przyrodniczego) leży w granicach Wdeckiego Parku Krajobrazowego, a wschodnia część gminy położona jest w granicach Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego dla których obowiązujące w ich obszarach zakazy i nakazy określają właściwe w sprawie rozporządzenia. Dla obu w/w parków krajobrazowych przewiduje się ustanowienie i wdrożenie w życie planów ochrony parków.


          Centralna część gminy położona jest w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wschodni ego Borów Tucholskich, dla którego obowiązujące w jego granicach zakazy i nakazy określa właściwe w sprawie rozporządzenie.


          Kolejną formą ochrony przyrody występującą na terenie gminy jest zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Dolina rzeki Sobińska Struga”, w granicach którego leżą niewielkie fragmenty terenu gminy Warlubie położone wzdłuż zachodniej granicy gminy.


          W granicach gminy występują również pomniki przyrody ujęte w rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, głównie w postaci pojedynczych drzew lub alei drzew oraz użytki ekologiczne, reprezentowane zasadniczo przez bagna (patrz mapa walorów przyrodniczo-kulturowych), ustanowione Rozporządzeniami Wojewody Bydgoskiego.


          Cały obszar gminy leży w granicach “Leśnego Kompleksu Promocyjnego “Bory Tucholskie” i projektowanego Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie, a zachodnia część gminy proponowana jest do włączenia w granice sieci ekologicznej Natura 2000.


          Oprócz walorów przyrodniczo-krajobrazowych gmina posiada znaczne walory kulturowe (patrz mapa walory kulturowe). Na terenie gminy obowiązują następujące strefy ochrony konserwatorskiej:

  • Strefa “A” - Strefa pełnej ochrony konserwatorskiej obejmująca obszary szczególnie wartościowe, do bezwzględnego zachowania. Wszystkie prace w obrębie strefy powinny być uzgadniane z  Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
  • Strefa “B” - Strefa ochrony konserwatorskiej obejmująca obszar podlegający rygorom w zakresie utrzymania zasadniczych elementów istniejącej substancji o wartościach kulturowych oraz charakteru w  skali nowej zabudowy. Uzgadniane z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków powinny być przebudowy obiektów zabytkowych, lokalizacje nowych obiektów, korekty układu przestrzennego.
  • Strefa “C” - Strefa ochrony ekspozycji. Obejmuje obszar stanowiący zabezpieczenie właściwego eksponowania zespołu zabytkowego, głównie oznacza tereny wyłączone spod zabudowy lub określa jej nieprzekraczalne gabaryty. Uzgadniane z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków na etapie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. całkowite wyłączenie spod zabudowy lub określenie intensywności i nieprzekraczalnych gabarytów.

 

          Ponadto na terenie gminy oznaczono strefy “W” ochrony archeologicznej zarejestrowanych dotychczas stanowisk. Brak jest jednak pełnego rozpoznania obszaru gminy pod względem archeologicznym, stad wymagane jest uzupełnienie danych w tym zakresie. Wiążą się one przede wszystkim z projektowanym pasem autostrady.


          Wszystkie strefy ochrony konserwatorskiej, archeologicznej oraz zespoły obiektów i pojedyncze obiekty podlegające ochronie kulturowej na terenie gminy pokazano na planszy “Walory kulturowe”. W terenach objętych strefami ochrony konserwatorskiej należy przyjąć zasadę bezwzględnego przestrzegania obowiązków z nich wynikających, a w miarę postępu prac archeologicznych uzupełniać dane w tym zakresie.


          W granicach w/w stref ochrony konserwatorskiej znajdują się obiekty i zespoły obiektów wpisane do rejestru zabytków województwa bydgoskiego. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje:

  • zespół pałacowo parkowy z folwarkiem w wsi Bąkowo i zespół pałacowo parkowy we wsi Rulewo z XIX w.,
  • zespół dworsko-parkowy z przełomu XIX i XX w. we wsi Płochocin,
  • zespół kościoła parafialnego z XIX w. w Warlubiu., kościół parafialny w Płochocinie z XIX, zespół kościoła parafialnego z XX w. we wsi Lipinki, zespół kościoła parafialnego we wsi Bzowo, zespół kościoła parafialnego z XVIII w (wieża z XVI w.)
  • liczne zespoły wiejskie z XIX i XX w. drewniane i murowane występujące między innymi we wsiach: Warlubie, Wielki Komorsk, Buśnia, Bzowo, Krusze, Lipinki, Osiek, Płochocin, Plochocinek,
  • cmentarz menonicki z XIX w.,
  • inne obiekty określone na mapie walorów kulturowych.

 

          Znaczne walory przyrodniczo-kulturowe sprawiły, że przez gminę przechodzą szlaki turystyczne i to zarówno motorowe, rowerowe jak i piesze (patrz mapa synteza uwarunkowań).

Urząd Gminy Warlubie

Realizacja: IDcom-web.pl